Δευτέρα, 14 Απριλίου 2014

Ανευθυνότητα από χείλη «υπεύθυνα»



Στη δημοκρατία  οι διαφορετικές απόψεις, ακόμη και έντονες διαφωνίες σε κορυφαία ζητήματα είναι θεμιτές. Ωστόσο, η πολιτική αντιπαράθεση εκτρέπεται και καταλήγει ορισμένες φορές σε επικοινωνιακές  σκοπιμότητες. Η μεγάλη απογοήτευση είναι όταν, στο όνομα της ηθικής και δεοντολογίας, επιλέγονται επικοινωνιακές διαστρεβλώσεις ενάντια στο γενικότερο συμφέρον. Η χρήση μιας επικοινωνιακής ατάκας της στιγμής, είναι κάτι στο οποίο αρκετοί δυνατόν να υποπέσουμε. Το να επιλέγεται όμως ένα επικοινωνιακό σκηνικό, που επί της ουσίας στρέφεται ενάντια στο συμφέρον της κοινωνίας (ανεξαρτήτως ποιος είναι στην Κυβέρνηση)  είναι κάτι επικίνδυνο για την κοινωνία. Και κάποτε γίνεται στο όνομα –υποτίθεται– «μιας υπεύθυνης πολιτικής συμπεριφοράς ενάντια στον λαϊκισμό»! Έτσι είναι που οι λέξεις πλέον χάνουν τη σημασία τους αφού  γίνονται καταφύγιο ανευθυνότητας. 
Από την προηγούμενη χρονιά, επιμέναμε πως το κρίσιμο ζήτημα για τη χρονιά αυτή θα είναι η δοκιμασία που θα υποστεί  το τραπεζικό σύστημα για να  κριθεί η αξιοπιστία των καταθέσεων και κατ΄επέκτασην το μέλλον της κυπριακής οικονομίας και όχι μόνο. Παρά τις έντονες διαφωνίες μας με αρκετές επιλογές του Προεδρικού γύρω από κορυφαία ζητήματα,  γνωρίζουμε πως λειτουργεί το τραπεζικό σύστημα και θέσαμε υπεράνω το συμφέρον του τόπου, αποφεύγοντας δηλώσεις που διασπείρουν το πανικό. Λογικά, εκείνοι που ανήκουν στο κυβερνητικό στρατόπεδο, έπρεπε να είναι διπλά προσεκτικοί και να λειτουργούν ως παράδειγμα υπεύθυνης συμπεριφοράς. Με δεδομένο ότι τυχόν νέο κούρεμα καταθέσεων θα αποτελέσει τη χαριστική βολή στο τραπεζικό σύστημα, αδυνατώ να αντιληφθώ δηλώσεις που ρίχνουν λάδι στη φωτιά, ιδίως όταν προέρχονται από το κυβερνητικό στρατόπεδο. Τις προάλλες, ο αρχηγός κόμματος μιλούσε δημόσια για νέο κούρεμα καταθέσεων ως να αναφερόταν σε κάτι ασήμαντο. Είπε μεταξύ άλλων ότι «τα δάνεια είναι οι καταθέσεις των συμπολιτών μας και αν διά νόμου ψηφίσουμε ότι κάποιοι δεν θα πληρώνουν τα χρέη τους, την ίδια ώρα πρέπει να γνωρίζουμε ότι βάζουμε το χέρι μας και πάλιν στις τσέπες των καταθετών». Και συνέχισε: «θέλουμε ηρεμία, σοβαρότητα και συναίνεση». Μόνο που ο ίδιος βάζει φωτιά στο τραπεζικό σύστημα με τέτοιες δηλώσεις. Είναι θέμα κοινής λογικής ότι οι καταθέτες θα πανικοβληθούν.   
Ξεκαθαρίζουμε ότι η προστασία της κύριας κατοικίας πρέπει να εφαρμοστεί στην πράξη και με συγκεκριμένα κριτήρια και όχι να αφεθεί όπως άλλα στην καλή προαίρεση των τραπεζών. Αν ο εν λόγω πολιτικός λοιπόν, μπορεί να … δικαιολογηθεί λόγω επικοινωνιακών αναγκών, ο επικεφαλής μεγάλου τραπεζικού οργανισμού που επιμένει να αναφέρει ξανά και ξανά ότι τυχόν αύξηση των προβληματικών δανείων θα καταλήξει σε νέο κούρεμα καταθέσεων στον οργανισμό του, είναι αδύνατο να αιτιολογηθεί. Λογικά, μόνο κάποιος που θέλει να καταστρέψει το καταθετικό σύστημα κάνει δημόσια τέτοιες δηλώσεις. Και θα διερωτούνται οι δύο τους, την επομένη των δηλώσεων τους, γιατί αυξήθηκε κατακόρυφα η εκροή καταθέσεων. Αυτό κατέγραψαν οι αριθμοί όπως δηλώνουν εμπιστευτικά οι υπάλληλοι που βρίσκονται στην πρώτη γραμμή με τους καταθέτες. Δεν χρειάζεται κάποιος εξειδικευμένη γνώση για να αντιληφθεί ότι τέτοιες συμπεριφορές διασπείρουν τον πανικό.
Από την άλλη, υπάρχει και το ανάποδο. Τηλεοπτικές εκπομπές ψυχαγωγικού κυρίως χαρακτήρα, κατάντησαν να υπηρετούν την επικοινωνιακή προπαγάνδα της εξουσίας. Αν δηλώσεις και συμπεριφορές όπως πιο πάνω γίνονταν από εκείνους που διαφωνούν με το Προεδρικό, θα χύνονταν μαύρα δάκρυα για το κακό που προκαλούν. Επιπλέον, ενώ έγιναν πολλές πρακτικές εισηγήσεις και μέτρα που αφορούν την οικονομία και την κοινωνία, οι εν λόγω εκπομπές αναλώνονται σε άλλα. Εισηγήσεις που εμείς προτείναμε κατά καιρούς για επιτόκια, προβληματικά δάνεια, καταχρηστικές/παράνομες χρεώσεις και πρακτικές των τραπεζών, ο εξώδικος Μηχανισμός Επίλυσης Τραπεζικών Διαφορών και τόσα άλλα, δεν προκάλεσαν το παραμικρό ενδιαφέρον. Κατά τα άλλα, όλα γίνονται στο όνομα της ηθικής και της δεοντολογίας και άλλα τέτοια βαρύγδουπα με κάμποσο μαύρο δάκρυ... Δυστυχώς, δεν θα μάθουμε ποτέ ποια τύχη θα είχαν τέτοια ουσιαστικά μέτρα, αν προτείνονταν από τον δικό τους πολιτικό  περίγυρο. 
Κώστας Μαυρίδης   -  Υποψήφιος Ευρωβουλευτής – ΔΗΚΟ

Τετάρτη, 26 Μαρτίου 2014

Πολιτική Vs Επιστήμης στη σημερινή Κύπρο



Θα επικεντρωθούμε σε δύο άρθρα από το εξωτερικό που αφορούν την Κύπρο. Τα άρθρα προβάλλουν επιστημονικό (παρά πολιτικό) λόγο και αναφέρονται στο κούρεμα καταθέσεων που συνέβη πριν ένα χρόνο και όσα έπρεπε ή πρέπει να γίνουν.
Πριν ένα χρόνο, η πολιτική αντιπαλότητα εντός Κύπρου ήταν κατά πόσον έπρεπε να γίνει αποδεκτό το πρώτο κούρεμα (που στήριζε το Προεδρικό και απέρριψε η Βουλή) ή το δεύτερο κούρεμα που έγινε τελικά αποδεκτό. Η μεθόδευση της συζήτησης της κοινής γνώμης στα δύο αποτελεί γνωστό επικοινωνιακό τέχνασμα. Η επικέντρωση στις δύο επιλογές εκτρέπει  από την ουσία. Στο Σχ. Ανάν, ο Ντε Σόττο παρέθεσε δύο χάρτες για να … ανάψουν οι συζητήσεις ανάμεσά μας στο ποιος ήταν ο καλύτερος με σκοπό η συζήτηση να επικεντρωθεί στον δήθεν καλύτερο χάρτη. Και όχι στο καταστροφικό σχέδιο και στην πραγματικότητα που έκανε τον κυπριακό ελληνισμό τον μεγάλο χαμένο. Για το κούρεμα λοιπόν, ενώ υπάρχουν αναπάντητα ερωτήματα για την πολιτική διαχείριση του θέματος, αυτά χάθηκαν και η μετέπειτα συζήτηση επικεντρώθηκε στο κατά πόσον ήταν καλύτερο το πρώτο ή το δεύτερο Eurogroup. Το πρώτο περιελάμβανε κούρεμα και των εγγυημένων καταθέσεων σε όλες τις τράπεζες. Το δεύτερο, που τελικά επικράτησε, περιορίστηκε στις μη-εγγυημένες καταθέσεις (πάνω των €100.000) και αφορούσε τις δύο μεγάλες τράπεζες. Έκτοτε, έχει επικρατήσει σε πλατιά στρώματα της κοινωνίας ότι η πρώτη εισήγηση (που απορρίφθηκε) ήταν σαφώς καλύτερη. Και μόνο ότι προβλεπόταν κούρεμα εγγυημένων καταθέσεων,  ανατρεπόταν η ευρωπαϊκή και κυπριακή νομιμότητα και θα έπρεπε το κράτος (υπό πτώχευση) να πληρώσει τεράστια ποσά για αποζημιώσεις. Το χείριστο όμως από επιστημονικής πλευράς ήταν που θα είχε αφαιρεθεί ο πάτος από το εγγυημένο ποσό των καταθέσεων σε ένα υπό πτώχευση κράτος. Τέτοιο κράτος επιβεβαιώνει πάση θυσία το εγγυημένο ποσό. Δεν το ανατρέπει. Χωρίς εγγυημένο ποσό (από την στιγμή που παραβιάστηκε), κάθε κατάθεση ήταν εκτεθειμένη σε κούρεμα.
Η πρώτη εισήγηση απορρίφθηκε, αλλά συνδέθηκε με τον Ν. Αναστασιάδη που ως Πρόεδρος της Δημοκρατίας  διορίζει Υπουργούς, συμβούλους, αξιωματούχους, επιτρόπους κ.ά. Για να έχεις όμως την εύνοια, πρέπει να ευθυγραμμίζεσαι ανάλογα π.χ. προβλήθηκε ως επιστημονική άποψη πως το κούρεμα εγγυημένων καταθέσεων (κάτω από €100.000) δεν ήταν κούρεμα επειδή ήταν φορολογία προς το κράτος!. Και η επιστήμη; Η ακαδημαϊκή ελευθερία; Η αξιοπρέπεια; Δυστυχώς, πολλοί προσαρμόστηκαν από ιδιοτέλεια και συμφέρον αλλά εμφανίζονται να  ενεργούν στο όνομα της … πατρίδας, ιδίως ενόψει και των εθνικών επετείων.  
Στις 17 Μαρτίου 2014, στο γνωστό διεθνές πρακτορείο ειδήσεων Reuters, κάτω από το κεφάλαιο Πολιτική Οικονομία, δημοσιεύτηκε άρθρο του H. Dixon, που δεν αφήνει αμφιβολία. Περιγράφει το πρώτο Eurogroup που αφορούσε όλες τις τράπεζες και όλες τις καταθέσεις, εγγυημένες και μη, ως επιδρομή εναντίον των καταθέσεων της χώρας μας. Και χαρακτηρίζει το πρώτο κούρεμα ως ένα άσοφο πρόγραμμα, που άλλαξε μεν αργότερα με ένα δεύτερο κούρεμα, αλλά προκάλεσε αρκετή ζημιά σε μια χώρα σε βαθιά οικονομική κρίση. 
Σε άλλο άρθρο ο G. Johnsen, Μέλος της Ειδικής Επιτροπής Έρευνας της Ισλανδίας, περιγράφει (29 Απριλίου 2013) «Το Ισλανδικό μάθημα ανόρθωσης για την Κύπρο». Και εξηγεί ότι η τιμωρία των ενόχων και υπευθύνων με ανάδειξη των ευθυνών (προσωπικών ή άλλωσπως) είναι σημαντικό για λόγους αποκατάστασης της δικαιοσύνης και ηθικής τάξης. Η περίπτωση της Ισλανδίας προηγήθηκε 4-5 χρόνια της κυπριακής και θεωρείται πρωτοφανής επιτυχημένη εμπειρία με συσσωρευμένη επιστημονική γνώση. Με όσα έγιναν στην Κύπρο, σημειώνει ότι απαιτείται μια πλήρης, διεισδυτική και διεξοδική έρευνα που θα θεμελιώσει το νέο σύστημα οικονομίας και εξουσίας με εμπιστοσύνη και θα εκθεμελιώσει το παλιό. Η Κύπρος λοιπόν μπορεί να αντλήσει μαθήματα από την ισλανδική εμπειρία εάν υπάρχει θέληση. Δυστυχώς, κάθε φορά που επιχειρούμε να δώσουμε κατεύθυνση με πρακτικές εισηγήσεις, παρεμβάλλεται ένας αξεπέραστος «τοίχος» σε ένα συγκρότημα εξουσίας που έχει το τραπεζικό σύστημα στην κορυφή.

Κώστας Μαυρίδης  -  Διδάκτωρ Χρηματοοικονομικής               mavrides@ucy.αc.cy
Υποψήφιος Ευρωβουλευτής - ΔΗΚΟ

Πάλι η ενότητα έγινε του συρμού



Όταν Πρόεδρος ήταν ο Δ. Χριστόφιας είχαμε γράψει σωρεία άρθρων για τα περί ενότητας που ξεκίνησαν από το 2009 και συνεχίστηκαν μετέπειτα. Όταν λοιπόν η κοινωνία άρχισε να αντιστρέφεται τις επιλογές του στο Κυπριακό, ο τότε προεδρικός περίγυρος άρχισε τις εκκλήσεις για ενότητα. Σήμερα, έχουμε το ίδιο φαινόμενο. Ταυτόχρονα με τις πρώτες επικρίσεις για το Κυπριακό, αμέσως εμφανίστηκαν και εντείνονται οι εκκλήσεις εκπροσώπων της σημερινής προεδρικής γραμμής στο Κυπριακό για … ενότητα. Στην πραγματικότητα, η ενότητα δεν κινδυνεύει. Οι όποιες ακραίες και «δυναμικές» φωνές είναι περιθωριακές χωρίς πολιτικό εκτόπισμα. Απλά απαιτείται δικαίωμα έκφρασης -και δίκαιης προβολής στα ΜΜΕ- των διαφορετικών απόψεων στο πλαίσιο ενός δημοκρατικού πολιτεύματος και όχι το ολιγοπώλιο  της προεδρικής γραμμής στα τηλεοπτικά ΜΜΕ.  
Οι εκκλήσεις για ενότητα αποτελούν και στις δύο περιπτώσεις επικοινωνιακή συνταγή. Τα περί ενότητας εκτρέπουν τη συζήτηση από την ουσία που θα αναδείξει τις διαφορές στην προσέγγιση στο κορυφαίο ζήτημα πολιτικής. Επιπλέον, όταν ένας με … μελιστάλακτο ύφος κάνει έκκληση για ενότητα, γίνεται συμπαθής. Σήμερα, με το τουρκικό πλοίο Μπαρπαρός  έξω από τις ακτές της Πάφου και μια υπερσύγχρονη αρμάδα πολεμικών σκαφών της Τουρκίας να περιπλέουν, βρίσκεται σε κίνδυνο η ιστορική ευκαιρία που αφορά το φυσικό αέριο για το οποίο παλέψαμε παντοιοτρόπως όταν οι σημερινοί ένοικοι του Προεδρικού το θεωρούσαν αέρα κουπανιστό. Και  δεν μπορεί οι εκκλήσεις περί ενότητας να επικαλύψουν τις διαφορές. Αντιθέτως, επικαλύπτουν ανομολόγητες προθέσεις που κάθε πολίτης ζώντας με την αγωνία της καθημερινής επιβίωσης, αδυνατεί να αντιληφθεί.    
Στην πραγματικότητα, η κοινωνία είναι ενωμένη απέναντι στην τουρκική αρπακτικότητα. Και στο Προεδρικό ξέρουν ότι η ενότητα χτίζεται στη βάση κοινών πολιτικών  στόχων και πρωτίστως, θεμελιώνεται από τον πρωτομάστορα που τυγχάνει τη δεδομένη χρονική περίοδο να βρίσκεται στην Προεδρία του κράτους και διαχειρίζεται την εξουσία. Εάν ο πρωτομάστορας θέλει ενότητα, αναλώνεται στην εξεύρεση κοινών πολιτικών στόχων ώστε η ενότητα να επιτευχθεί στην πράξη. Σε αυτό το κοινό πλαίσιο στόχων, αυτός αναλαμβάνει τις πρωτοβουλίες και φυσικά, αποφεύγει κινήσεις που τον θέτουν έξω από το πλαίσιο ενότητας. 
Ο σημερινός Πρόεδρος είχε τη δυνατότητα να διασφαλίσει την ευρύτερη δυνατή στήριξη αλλά επέλεξε άλλα. Ίσως κατόπιν συμβουλών από επικοινωνιολόγους που αναλώνονται στα μικροκομματικά και στις αντιπαλότητες τα οποία ντύνουν με κάμποσο πατριωτικό μανδύα ώστε το γάντζωμα σε καρέκλες να γίνεται στο όνομα της … πατρίδας. Ακόμη και εάν ο Πρόεδρος επέλεγε να κινηθεί στην πασίγνωστη γραμμή του για το Κυπριακό την οποία τα τελευταία χρόνια δεσμευόταν (!) ότι είχε απαρνηθεί, θα μπορούσε να είχε ακολουθήσει άλλη πολιτική, τουλάχιστον στη διαδικασία για να διατηρήσει την ευρύτερη κοινωνική συναίνεση. Μπορούσε εκείνο το βράδυ στην παρουσίαση προς τα ΜΜΕ του  Κοινού Ανακοινωθέντος/Συμφωνίας με τον Έρογλου, να αναγνώριζε τις σοβαρές αδυναμίες με την υπόδειξη για αδιαπραγμάτευτες αρχές επιβίωσης που δεν εκχωρούνται και θα παράθετε. Αντί τούτου, επέλεξε την ωραιοποίηση σε βαθμό που … είδε μια και μόνη αδιαίρετη κυριαρχία στο κείμενο που όμως δεν υπάρχει.
Δεν πρόκειται να επικεντρωθούμε στη δημόσια δέσμευση του ότι θα αποχωρήσει από τις συνομιλίες, που αυτή τη φορά δεν του έβαλαν το πιστόλι στον κρόταφο. Ούτε τα βρήκε από τον προηγούμενο Πρόεδρο. Ούτε έγινε εν μέσω προεκλογικού για να αντλήσει ψήφους από το ΔΗΚΟ και άλλους. Επέλεξε ο ίδιος να δεσμευτεί ξανά. Και στη συνέχεια ο περίγυρος του ψάχνει λεκτικό να κάνει την κατάσταση υποφερτή! Όχι μόνο επί της ουσίας αλλά και διαδικαστικά, ο Πρόεδρος επέλεξε να κινείται μόνος του, να αποφασίζει μόνος του και να ενημερώνει εκ των υστέρων όταν δεν γίνεται αλλοιώς. Παρεμπιπτόντως, όταν ο σημερινός Πρόεδρος Ν. Αναστασιάδης ήταν ανεπίσημα εν δυνάμει υποψήφιος πρόεδρος, από πολύ νωρίς ο ίδιος και ο περίγυρός του ανέβασαν ΚΑΤΑΚΟΡΥΦΑ και «ανεξήγητα» τους αντιπολιτευτικούς τόνους εναντίον του Δ. Χριστόφια με τον οποίον δεν υπήρχαν καν διαφωνίες επί της ουσίας. Η ενότητα τότε δεν είχε σημασία;
Κώστας Μαυρίδης - Διδάκτωρ Χρηματοοικονομικής     mavrides@ucy.ac.cy
Υποψήφιος Ευρωβουλευτής - ΔΗΚΟ

Τετάρτη, 26 Φεβρουαρίου 2014

Γιατί η Τουρκία επιλέγει τώρα;



Μια μονόπλευρη ενημέρωση βρίσκεται σε εξέλιξη (ιδίως σε τηλεοπτικά ΜΜΕ που απευθύνονται στο ευρύ κοινό) για το «σχέδιο λύσης Ν. Αναστασιάδη», που φανερώνει το φόβο των σχεδιαστών της. Όποιος πιστεύει στην ορθότητα των απόψεων του, επιδιώκει τον διάλογο. Οι μονόλογοι σε εκπομπές φανερώνουν ότι οι σχεδιαστές της προπαγάνδας γνωρίζουν πως μια δίκαιη και σφαιρική ενημέρωση θα αποκαλύψει το αντίθετο από εκείνο που πολιτικά στοχεύουν.
Την «επιστράτευση» των ΜΜΕ για πλύση εγκεφάλου της κοινωνίας υπέρ του «σχεδίου Αναστασιάδη», αποδέχεται και η ηγεσία του ΑΚΕΛ. Καθώς πάσης φύσεως εκπομπές (π.χ. απογευματινές ψυχαγωγικές εκπομπές) επικεντρώνονται αποκλειστικά σε  «επιλεγμένους» φιλοξενούμενους υπέρ της «λύσης Αναστασιάδη», το ΑΚΕΛ δεν διαμαρτύρεται. Διαμαρτύρεται όμως έντονα (!) γιατί δεν έχει ισότιμο μερίδιο κάλυψης των απόψεων του για τις … ιδιωτικοποιήσεις, που προφανώς κατατάσσει υπέρτατο. Αφού λοιπόν η ηγεσία του ΑΚΕΛ έχει τέτοια προτεραιότητα, έχει την ευκαιρία να το αποδείξει έμπρακτα με ακύρωση της μνημονιακής πολιτικής και των ιδιωτικοποιήσεων. Με το να εναντιωθεί στο «σχέδιο  λύσης Αναστασιάδη» και εφόσον απορριφθεί σε δημοψήφισμα, θα εξυπακούεται η άμεση παραίτησή του. Και το ΑΚΕΛ θα μπορεί να διεκδικήσει την εξουσία. 
Δυστυχώς, ο κύκλος στήριξης στο «σχέδιο Αναστασιάδη» έχει διευρυνθεί με κομματικά φανατικούς, με διάφορους «εκσυγχρονιστές» των Μη-Κυβερνητικών Οργανισμών με χρηματοδότηση από εξωτερικό και αρκετούς οικονομικά εξαθλιωμένους και απεγνωσμένους στους οποίους η προπαγάνδα πωλεί ελπίδα. Σε τέτοιο περιβάλλον δεν επικρατούν  νηφαλιότητα και ορθολογισμός. Ωστόσο, το ερώτημα που καθένας καλείται να απαντήσει είναι το γιατί η Τουρκία επέλεξε ΤΩΡΑ αυτό τον ελιγμό για … «λύση». Όσοι φοβούνται ή αρνούνται να το απαντήσουν, έχουν ήδη παραδοθεί στην προπαγάνδα. 
Η κατάσταση στην Κύπρο με την τουρκική κατοχή εξυπακούει κινδύνους και πρέπει να αντικατασταθεί με κάτι καλύτερο, όχι χειρότερο. Μετά από μια δεκαετία υλοποίησης σχεδιασμών για τον ενεργειακό μας πλούτο, είμαστε σήμερα μήνες, το πολύ 1-2 χρόνια, πριν την δημιουργία μιας κατάστασης στην Αν. Μεσόγειο που θα συνιστά γεωπολιτικό σεισμό. Όπως εξελίσσονταν τα πράγματα, διεθνείς  ενεργειακοί κολοσσοί (που ανεβοκατεβάζουν κυβερνήσεις) θα προχωρήσουν σε επενδύσεις δισεκατομμυρίων με βάση διεθνείς συμφωνίες με την Κυπριακή Δημοκρατία, εντός της διεθνώς αναγνωρισμένης και ρυθμισμένης ΑΟΖ του μόνου διεθνώς αναγνωρισμένου κράτους. Η δρομολογημένη αυτή ευκαιρία συμβαίνει για πρώτη φορά μετά από αιώνες αναβαθμίζοντας τα συμφέροντα του κυπριακού ελληνισμού μέσω της Κυπριακής Δημοκρατίας έναντι της Τουρκίας. Για πρώτη φορά, σημαντικά κέντρα εκτός Κύπρου στρέφονται εναντίον της Τουρκίας (αρθρογραφία «Η Τουρκία τέλειωσε οριστικά» για το Ισραήλ και στις ΗΠΑ «Γιατί οι ΗΠΑ σκληραίνει τη στάση της έναντι της Τουρκίας»), φανερώνοντας τι επίκειται. Αυτή η ιστορική συγκυρία με σύγκλιση συμφερόντων βάσει στρατηγικών συμφερόντων, μπορεί να φέρει οικονομική ευημερία και απαλλαγή από την τουρκική κατοχή. Που όμως, μόνοι εμείς μπορούμε να σταματήσουμε μέσω ενός «σχεδίου λύσης» στο οποίο τώρα στοχεύει και η Τουρκία για να ακυρωθούν όλα. Μια «λύση ΤΩΡΑ» μπορεί να αποδεικτεί η διαφορά ανάμεσα στο χάος και την προοπτική. Μια «λύση τώρα» δημιουργεί κίνητρα για κατάρρευση του όποιου κρατικού μορφώματος ώστε όλα όσα σήμερα είναι ρυθμισμένα και συμφωνημένα μεταξύ Κυπριακής Δημοκρατίας, διεθνών οργανισμών και πολυεθνικών εταιρειών, θα αμφισβητούνται. Το φοβερό είναι που τεράστιο κίνητρο για κατάρρευση της «ενωμένης … Κύπρου» θα έχουν πλέον (μαζί με την Τουρκία) και οι διεθνείς εταιρείες. Γιατί να παρέχουν μερίδιο εσόδων σε ένα κράτος που η νομιμότητα του -όπως υπάρχει τώρα- δεν θα υπάρχει πλέον; Και ο στρατηγικός άξονας συμμαχίας μεταξύ Κύπρου-Ισραήλ-Ελλάδας με κοινό συμφέρον την ενέργεια, που για πρώτη φορά αναδεικνύεται ως ιστορική δυνατότητα, ακυρώνεται.
Συνοπτικά, οι δυνατότητες για σωστή λύση θα αυξηθούν κατακόρυφα στο εγγύς μέλλον εάν προχωρήσουμε πρώτα απρόσκοπτα με το φυσικό αέριο και με το ενδιαφέρον να διογκώνεται. Δυστυχώς, όμως, σήμερα προδιαγράφεται το ανάποδο, με μια «λύση» πρώτα,  όπου οι δυνατοί παίκτες θα θέλουν και θα μπορούν να διαλύσουν την υποτιθέμενη «λύση» με αποτέλεσμα την κυριαρχία της Τουρκίας.
Κώστας Μαυρίδης - mavrides@ucy.ac.cy    

Σάββατο, 8 Φεβρουαρίου 2014

Ενώπιον της Ιστορίας



Είναι δεδομένο πως η Ιστορία επαναλαμβάνεται. Απλά, δεν είναι ακριβώς η ίδια. Επειδή η επανάληψη συμβαίνει σε διαφορετικό χρόνο με διαφορετικές καταστάσεις, πρόσωπα και επιχειρήματα, αυτό δίνει την ευκαιρία ώστε πολλοί, ακόμη και καλόπιστα, να παραπλανούνται. Και από την άλλη, καθένας αναλαμβάνει τον ρόλο που ιστορικά του ανήκει. Άλλοι του γρηγορούντα και άλλοι του ραθυμούντα. Για κάποιους, τα πιο πάνω δυνατόν να αποτελούν ασυνάρτητες θεωρίες ή και «λεπτομέρειες» όπως ήταν το 2004. Μάλιστα, ένας τους αναφέρεται σήμερα σε διορατικότητα και στον … μαρμαρωμένο βασιλιά για να τεκμηριώσει ότι έχει ο ίδιος διορατικότητα και σωστό πολιτικό κριτήριο. Είναι ο ίδιος που με άλλους που σήμερα βρίσκονται στο προσκήνιο, το 2004 θεωρούσαν αέρα κουπανιστό και λεπτομέρειες τις τεκμηριωμένες μας θέσεις και υποδείξεις μας περί Αγγλοτουρκικής συνομωσίας για το φυσικό αέριο. Αν επικρατούσε όμως η θέση τους, δεν θα υπήρχε δυνατότητα ρύθμισης της Κυπριακής ΑΟΖ εντός της οποίας βρίσκεται το φυσικό αέριο αλλά θεμελίωση δικαιώματος αγγλικών χωρικών υδάτων και κατ΄επέκταση, δικαιώματος στην ρύθμιση της ΑΟΖ νοτίως της Κύπρου. Άλλη  «λεπτομέρεια» ήταν που, από όλες τις διεθνείς συμβάσεις της Κυπριακής Δημοκρατίας, η Τουρκία ξεχώρισε μία, εκείνην που αφορούσε την ΑΟΖ μεταξύ Κύπρου-Αιγύπτου, την οποία δεν αποδεχόταν. Θα μπορούσαμε να επαναφέρουμε ξανά όσα δημόσια γράφτηκαν και λέχτηκαν τότε. Αλλά, για όποιον θέλει την πραγματικότητα, αυτά αποδείχτηκαν στην πράξη.  Μόνο που σήμερα αυτοί οι ίδιοι βρίσκονται στο προσκήνιο για να διαμορφώσουν την πολιτική που θα αφορά το κυπριακό και το φυσικό αέριο που  πριν δέκα χρόνια θεωρούσαν … λεπτομέρεια.  
 Σήμερα, ενόψει του γεωπολιτικού σεισμού στην Ανατολική Μεσόγειο με επίκεντρο την ενέργεια, ένας οργασμός διεργασιών βρίσκεται σε εξέλιξη. Το βέβαιο είναι που λόγω της οικονομικής δυσπραγίας,  εν μέσω κούρασης και απόγνωσης, ο εκβιασμός για κάποια … λύση αρχίζει να φαίνεται λογική επιλογή στους απελπισμένους. Σε αυτό το περιβάλλον, τα πολιτικά ναρκοπέδια δεν έχουν τέλος. Και οι ευθύνες για το πώς φτάσαμε εδώ είναι ασήκωτες για όσους για χρόνια πριν, άφησαν το οικονομικό πρόβλημα να μετατραπεί σε πεδίο πολιτικού εκβιασμού εναντίον ολόκληρης της Κύπρου. Φαίνεται επίσης πως όλες εκείνες οι δεσμεύσεις πριν ένα χρόνο, εκείνες οι υποσχέσεις για τις γενιές που θα έρθουν, χάθηκαν όπως συνέβη και τον Μάρτιο στο Eurogroup. Τελικά, η Ιστορία επαναλαμβάνεται χωρίς να είναι ακριβώς ίδια. Και η πολιτική εμπειρία δεν αποτελεί εχέγγυο διορατικότητας. Μακάρι να ήταν…

Ενώ λοιπόν ο λαός (ο λαός σε αντίθεση με μεγάλο μέρος της πολιτικής ηγεσίας) απέδειξε ότι  διαθέτει διορατικότητα και απέρριψε την αυτοκτονία το 2004, είχε και την μεγαλοψυχία να επιλέξει νέα Κυβέρνηση που νυχθημερόν υποσχόταν ότι θα σεβαστεί απόλυτα την ετυμηγορία του λαού το 2004. Άλλα όμως προδιαγράφονται με το Κοινό Ανακοινωθέν το οποίο επαναφέρει την Τουρκία στο προσκήνιο. Φυσικά, η Τουρκία επιδιώκει πάση θυσία να αποκτήσει νομιμοποιημένο ρόλο στην Αν. Μεσόγειο επειδή αντιλαμβάνεται ότι ο  ενεργειακός πλούτος έχει στρατηγική αξία στην σύγχρονη εποχή της παγκοσμιοποίησης. Και από την άλλη, παρέχει σε εμάς τη δυνατότητα να ανατρέψουμε -μέσα από συμμαχίες- το ανισοζύγιο αντιπαλότητας στην Αν. Μεσόγειο. Όπως λοιπόν υπάρχει μια μοναδική ευκαιρία για ανατροπή της τουρκικής κατοχής μέσα από συμμαχίες συμφερόντων, ταυτοχρόνως, υπάρχει και το ανάποδο μέσω μιας πρωτοφανούς διεργασίας για ματαίωση αυτής της ιστορικής ευκαιρίας. Και η Ιστορία επαναλαμβάνεται.  
Πριν από καιρό, αναφερθήκαμε στο επικείμενο «πακέτο δύο σε ένα», δηλαδή ένα «πακέτο» που επεξεργάζονται εκτός Κύπρου για να προωθηθεί επικοινωνιακά με επιδίωξη να γίνει αποδεκτό από τους Ε/κ. Τέτοιο «πακέτο δύο σε ένα» θα εκμεταλλεύεται την «ευκαιρία» για να φαίνεται (!) ότι δίνει λύση στα δύο μεγάλα αδιέξοδα, της οικονομίας και του Κυπριακού, όχι λόγω περιεχομένου αλλά λόγω περιτυλίγματος. Και  η Ιστορία επαναλαμβάνεται…

Κώστας Μαυρίδης - Διδάκτωρ Χρηματοοικονομικής     mavrides@ucy.ac.cy
Υ.Γ. Υπενθυμίζω  την υποψηφιότητα μου για Αναπληρωτής Πρόεδρος του ΔΗΚΟ.

Τετάρτη, 15 Ιανουαρίου 2014

Η «Επιτροπή» και η διάσωση της πατρίδας



Η «Επιτροπή» στα κατεχόμενα αναδείχτηκε από το ΕΔΑΔ στην υπόθεση Δημόπουλος (2010) όταν η Τουρκία δήλωσε την «Επιτροπή» δική της. Στην απόφαση εκείνη το ΕΔΑΔ υπέδειξε ότι «στο παρόν στάδιο» θα πρέπει να δοκιμαστεί η «Επιτροπή» ως ένδικο μέσο από τυχόν Ελληνοκύπριους που επιθυμούν να διεκδικήσουν αποζημιώσεις από την Τουρκία. Αντιλαμβανόμενος που οδηγούνται τα πράγματα, έκτοτε έκανα δεκάδες παρεμβάσεις στα ΜΜΕ, ομιλίες και εισηγήσεις σε συνέδρια και παράλληλα, κινήθηκα προς αρμόδιους εμπιστευτικά. Κρίνοντας εκ του αποτελέσματος, η στάση των αρμοδίων παραμένει ένα ΤΙΠΟΤΑ.   
Σήμερα, ανάμεσα σε όσους ανησυχούν (!) εμφανίζονται αρκετοί που άλλα έλεγαν τα τελευταία χρόνια. Ιδιωτικά υποδείκνυαν ότι μέσω της «Επιτροπής», η κατάσταση στο έδαφος καθιστά την λύση εφικτή επειδή το αναφαίρετο δικαίωμα ιδιοκτησίας παραγκωνίζεται σταδιακά. Αυτά ιδιωτικά. Σήμερα που η οικονομική δυσπραγία, η παρέλευση του χρόνου και άλλα, οδηγούν στο ξεπούλημα, γίνονται δηλώσεις από Κυβέρνηση και πολιτικές δυνάμεις ότι «το ξεπούλημα της πατρίδας οδηγεί στην καταστροφή». Ωστόσο  προκύπτει ένα τεράστιο ερώτημα: Πως θεωρείται επιτακτική η δραστική μείωση  των κρατικών δαπανών  και επιβολή φόρων και τελών για διάσωση της οικονομίας (και τραπεζών), αλλά δεν θεωρείται προτεραιότητα η διάσωση της πατρίδας;
Δεν είναι πρώτη φορά που ο ρεαλισμός και η διορατικότητα των πολιτών υπερτερεί της πολιτικής ηγεσίας, η οποία σήμερα ανησυχεί (!) και προβάλλει ότι «μόνο η λύση θα εξαλείψει το πρόβλημα». Η παραχώρηση της κατεχόμενης γης στην Τουρκία, μέσω ενός μηχανισμού τύπου Ανάν, ή μέσω της «Επιτροπής», είναι και αυτό μια… «λύση» που θα εξαλείψει το πρόβλημα. Επιπλέον, η πραγματικότητα διέψευσε περίτρανα γνωστούς δικηγόρους στις υποτιθέμενες επιστημονικές τους θέσεις που προέβαλλαν για χρόνια, ενώ στο παρασκήνιο το είδαν ως ευκαιρία για προμήθειες και πλουτισμό. Από τον Ιούνιο του 2011 εκφόβιζαν δημόσια πως «όποιος δεν πάει στην Επιτροπή μέχρι 21 Δεκ 2011, χαρίζει την περιουσία του στην Τουρκία» και άλλα τέτοια. Σήμερα εμφανίζονται στα ΜΜΕ προτείνοντας μέτρα για το πρόβλημα και χωρίς λέξη για τις τότε απόψεις τους. Μια εισήγηση που τεκμηριώσαμε (Ανοικτό Πανεπιστήμιο Κατεχόμενων Δήμων) και βρίσκει στήριξη, είναι η μετατροπή του Φορέα Ισότιμης Κατανομής Βαρών σε Τράπεζα Κατεχόμενης Γης. Με κρατική επιχορήγηση, διαχείριση των Τ/κ περιουσιών και εν ανάγκη διασύνδεση με προείσπραξη μεριδίου από το φυσικό αέριο, θα περιόριζε σημαντικά το πρόβλημα.  
Σε καθαρά νομικό επίπεδο, ενάντια στο ΕΔΑΔ υπάρχει η απόφαση του Δικαστηρίου της Ε.Ε. (υπόθεση Αποστολίδης), η οποία είναι κορυφαίας πολιτικής σημασίας. Εκεί κρίθηκε τελεσίδικα βάσει του ΣΥΝΟΛΟΥ του Κοινοτικού Δικαίου ότι στα κατεχόμενα ισχύει η νομιμότητα του Κυπριακού Κτηματολογίου και επομένως, η «Επιτροπή» είναι παράνομη. Αυτό δεσμεύει την Κυπριακή Δημοκρατία μαζί με όλα τα υπόλοιπα κράτη-μέλη της Ε.Ε. Ποιος αποφάσισε ότι το ΕΔΑΔ επικρατεί του Δικαστηρίου της Ε.Ε. και εξαφάνισε αυτή την απόφαση; Ποιος εντός Κύπρου; 
Το ατομικό δικαίωμα στην ιδιοκτησία  προϋποθέτει συνθήκες ομαλότητας και ελευθερίας. Η έκρυθμη κατάσταση λόγω κατοχής αιτιολογεί περιορισμούς που ισχύουν στις αγοραπωλησίες κατεχόμενης γης, ακόμη και μεταξύ Ελληνοκυπρίων. Πως η μεταβίβαση κατεχόμενης περιουσίας από τον ιδιοκτήτη της στην Τουρκία μέσω ενός «ένδικου μέσου» που στήθηκε και λειτουργεί στην επικράτεια της Κυπριακής Δημοκρατίας από την Τουρκία, είναι νόμιμη;
Για πολλοστή φορά επισημαίνουμε ότι ο νομικός μανδύας που περιβλήθηκε η  «Επιτροπή» είναι μόνο η αρχή σε μια κατρακύλα χωρίς τελειωμό. Μπορεί ο απλός κόσμος να μην το αντιλαμβάνεται, αλλά «αρμόδιοι» εντός και εκτός ξέρουν καλά. Η προστασία των χιλιάδων ιδιοκτητών κατεχόμενης περιουσίας και η νομιμότητα του κυπριακού κράτους που πλήττεται από την «Επιτροπή», υπερέχουν των όποιων  αντιδράσεων. Αν τα δεδηλωμένα παράγωγα και δημιουργήματα της Τουρκίας ή της υποτελούς διοίκησής της στα κατεχόμενα όπως η «Επιτροπή» είναι νόμιμα, ποιος είναι ο αγώνας που διεξάγουμε; Για να υπάρχουν κοινοπραξίες μεταξύ κυπριακών επιχειρήσεων και εταιρειών της Τουρκίας;
Κώστας Μαυρίδης -  mavrides@ucy.ac.cy

Τρίτη, 7 Ιανουαρίου 2014

Η Τουρκική οικονομία και εμείς



Αρκετές φορές επικεντρωθήκαμε στον ορθολογισμό και την ευθυκρισία στη λήψη πολιτικών αποφάσεων γύρω από την οικονομία και το Κυπριακό. Ως θέματα πολιτικής, υπάρχουν διαφορετικές απόψεις αλλά, υπάρχει και έντεχνη προβολή απόψεων χωρίς  ορθολογισμό και χωρίς «ανάκριση» στα ΜΜΕ γιατί οι κατασκευαστές προφανώς ξέρουν ότι θα καταρρεύσουν. Έτσι, το  απίθανο και εξωπραγματικό εμφανίζεται ως πιθανό και βέβαιο. Και το ασήμαντο ως σπουδαίο. Τα τηλεοπτικά ΜΜΕ είναι διάσπαρτα με τέτοια συμπεριφορά π.χ. πριν μέρες, σε συζήτηση για το Κυπριακό στην τηλεόραση του ΡΙΚ υπήρχαν πέντε στην ίδια γνωστή γραμμή εναντίον ενός, με στόχο τον επηρεασμό της κοινής γνώμης μέσω φιλτραρισμένης παραπληροφόρησης.        
Αναπόφευκτα η οικονομία συνδέεται με το εθνικό και η οικονομική δυσπραγία σε Κύπρο και Ελλάδα αξιολογείται ως αδυναμία έναντι της Τουρκίας. Ενώ Τουρκία, Νταόυνερ και Μπα Κι Μουν με άλλους προχωρημένους το προβάλλουν ως «ευκαιρία» για πακέτο στο Κυπριακό που θα φέρει οικονομική άνθιση λόγω … φυσικού αερίου. Πριν μερικές βδομάδες, η κυπριακή κοινή γνώμη δοκιμάστηκε με ένα πείραμα. Σε ένα φιλμάκι του ΚΕΒΕ γίνονταν αναφορές για μεγάλες ευκαιρίες ανάπτυξης σε μεγαλοεπιχειρηματίες, υποθέτοντας ότι το συμφέρον ενός μεγαλοεπιχειρηματία ταυτίζεται πάντα με το συμφέρον της Κύπρου! Η βεβαιότητα για την τεράστια αναπτυσσόμενη οικονομία της Τουρκίας που θα δώσει ευκαιρίες ανάπτυξης κοινοπραξιών μαζί μας ήταν εξωπραγματική από μόνη της. Αλλά και επειδή προϋποθέτει σωστή λύση με κράτος δικαίου, με αποχώρηση των κατοχικών στρατευμάτων και εποίκων, με ανθρώπινα δικαιώματα κ.ά.  Λίγες βδομάδες μετά το φιλμάκι, τα σύννεφα στην Τουρκική οικονομία είναι πλέον ορατά με σοβαρά προβλήματα. Τούρκοι επίσημοι παραδέχονται ότι η πολιτική κρίση στοίχισε ήδη 100 δις δολάρια, η τουρκική λίρα βρίσκεται στο χαμηλότερο σημείο της εδώ και χρόνια, το τουρκικό χρέος εκτοξεύεται και παρατηρείται φυγή ξένων κεφαλαίων… Τι θα γίνει αν η κρίση οδηγηθεί σε κοινωνική σύγκρουση; Τι θα γίνει αν το κουρδικό ξαναφουντώσει ως αποτέλεσμα πολιτικής αστάθειας; Αυτά τα σημαντικά που επηρεάζονται από τις πολιτικές εξελίξεις, κρίθηκαν ασήμαντα! Γι αυτό λοιπόν απαιτείται ΠΡΩΤΑ σωστή πολιτική λύση ώστε να προσδοκούμε ότι θα  ορθοποδήσει η οικονομία για όλους.
Ενώ λοιπόν το ΚΕΒΕ έχτισε μια ονειρική κατάσταση βάσει υποθέσεων (προφανώς αυθαίρετων) που εμφανιζόταν ως βεβαιότητα σε βαθμό που άξιζε να «λύσουμε» το Κυπριακό, οι εξελίξεις στην Τουρκία ήρθαν τόσο σύντομα και το διέλυσαν. Είμαι βέβαιος ότι δεν θα έκαναν το φιλμάκι σήμερα αν γνώριζαν. Ωστόσο, κανείς δεν ξέρει που οδεύει η τουρκική οικονομία, που μπορεί να σταθεροποιηθεί, μπορεί να καταποντιστεί. Εδώ όμως έγκειται η ουσία για εμάς που δίνουμε αγώνα εθνικής επιβίωσης. Ο ρεαλισμός επιβάλλει να αντιλαμβανόμαστε εκ των προτέρων με ορθολογισμό την διαφορά ανάμεσα στα υποθετικά όνειρα από τις βεβαιότητες.
Βεβαιότητα λοιπόν είναι πως μια «λύση» που θα προσδώσει στην Τουρκία νομιμοποιημένο ρόλο στην Αν. Μεσόγειο (που δεν έχει τώρα), θα μας εξαφανίσει ως  κυπριακό ελληνισμό από τον χάρτη. Αν το σπουδαίο είναι οι … κοινοπραξίες μερικών μεγαλοεπιχειρηματιών, μπορεί καθένας με ευθυκρισία να το αξιολογήσει.  Και αν οι αυθαίρετες υποθέσεις εμφανίζονται ως βεβαιότητα με αποτέλεσμα να παραπλανούνται αδαείς και αυτό μπορεί να αξιολογηθεί.
Είμαστε μπροστά σε ένα γεωπολιτικό σεισμό στην Αν. Μεσόγειο και έχουμε μια ΕΥΚΑΙΡΙΑ -μετά από αιώνες- για ανατροπή  των δυσβάσταχτων κατοχικών δεδομένων μέσω της αξιοποίησης του ενεργειακού μας πλούτου. Οι ως τώρα συνομωσίες απέτυχαν και με βεβαιότητα η επόμενη θα είναι συγκαλυμμένη και φαινομενικά ελκυστική. Ενόσω η μνημονιακή πορεία (εντός ευρώ) επιβάλλεται, προέχει η επίσπευση κάθε διαδικασίας που αφορά την αξιοποίηση του ενεργειακού πλούτου. Υπάρχουν τρόποι για εμπλοκή τεράστιων οικονομικών συμφερόντων και κεφαλαίων, με τρόπο που λειτουργεί υπέρ μας. Είναι αδιανόητο η λήψη αποφάσεων στο μεγαλύτερο πολιτικο-οικονομικό εγχείρημα του κυπριακού κράτους να στηρίζεται σε πρόσκαιρες καταστάσεις και σκοπιμότητες αντί σε σοβαρή ορθολογιστική στρατηγική.
Κώστας Μαυρίδης - Διδάκτωρ Χρηματοοικονομικής - mavidres@ucy.ac.cy