Ποια είναι η ρίζα του κακού;

Την περασμένη βδομάδα δημοσιοποιήσαμε για πρώτη φορά χάρτη με τις διεκδικήσεις που θα προέβαλλε η Αγγλία ως «αγγλική ΑΟΖ» στη θάλασσα της Κύπρου με βάση το Σχ. Ανάν το 2004. Ο χάρτης έγινε τότε από ειδικούς με τεχνογνωσία στη ρύθμιση ΑΟΖ λαμβάνοντας υπόψη διάφορες διεθνείς αρχές και ωκεανογραφικές παραμέτρους που εφαρμόζονται σε τέτοιες περιπτώσεις. Πάντως, ο χάρτης έχει ιδιομορφίες που απαιτούν εξειδίκευση στο διεθνές δίκαιο και τις διεθνείς συμβάσεις με πολύπλοκες πτυχές π.χ. στον χάρτη καταγράφεται η «αγγλική ΑΟΖ» με αφετηρία μόνο τη μια στρατιωτική βάση των Εγγλέζων στο Ακρωτήρι. Ο χάρτης μαζί με άλλα στοιχεία (π.χ. την τροποποίηση του περί υφαλοκρηπίδας Νόμου για εκμετάλλευση της υποθαλάσσιας ζώνης μερικές μέρες πριν το δημοψήφισμα), αποκαλύπτουν πλήρως τη συνωμοσία γύρω από το φυσικό αέριο σε κάθε καλόπιστο παρατηρητή. Ουσιαστικά, η όποια ρύθμιση Κυπριακής ΑΟΖ εμποδιζόταν πλέον από την αγγλική επέμβαση. Από την άλλη, η Τουρκία ακύρωνε την συμφωνία για ΑΟΖ μεταξύ Κύπρου-Αιγύπτου. Έτσι, η Κύπρος έχανε ΟΡΙΣΤΙΚΑ το αποκλειστικό δικαίωμα ρύθμισης της ΑΟΖ και ταυτοχρόνως μέσω του Σχ. Ανάν εμπεδώνονταν «διάδρομοι» στα θαλάσσια «οικόπεδα» μέχρι το κοίτασμα Αφροδίτη.

Τα πιο πάνω αποτελούν μέρος της Ιστορίας. Δεν στρέφονται εναντίον πολιτών που αποδέχτηκαν το Σχ. Ανάν με βάση την όποια ενημέρωση είχαν. Εκτεθειμένοι είναι πολιτικοί και τεχνοκράτες (νομικοί, ακαδημαϊκοί, δημοσιογράφοι, αναλυτές κ.ά.) που έκτοτε τηρούν σιωπή, ενώ γνώριζαν μετά και τις έντονες παρεμβάσεις μας στα ΜΜΕ τότε. Παρεμπιπτόντως, η θέση των Εγγλέζων χρόνια πριν το δημοψήφισμα ήταν σαφής. Θεωρούσαν ότι είχαν δικαίωμα επέκτασης των «χωρικών τους υδάτων», αλλά δήλωναν ότι δεν είχαν πρόθεση να ασκήσουν το δικαίωμα τους. Και όμως, γνωστός εγχώριος δημοσιογράφος και πρωτοστάτης των αγγλικών θέσεων επιχείρησε πριν το δημοψήφισμα και μετά, να πείσει ότι τέτοια συνομωσία δεν υπήρξε, αλλά ήταν φαντασιώσεις μας. Το 2008, χρόνια μετά το δημοψήφισμα, ο εν λόγω δημοσιογράφος με άρθρο του στον «Πολίτη» -και άλλοι σήμερα- προβάλλουν μιαν ΑΔΙΑ-ΝΟΗΤΗ αντίληψη θεωρώντας πως οι όποιες αρνητικές εξελίξεις στην Κύπρο είναι αποτέλεσμα της απόρριψης του Σχ. Ανάν ως «αναπόφευκτης παρενέργειας … της μη λύσης του Κυπριακού». Πρόκειται για κυριολεκτικά αδια-νόητη αντίληψη επειδή εξυπακούει διαχωρισμό της νόησης από την πραγματικότητα της Κύπρου για να καταλήξει ένας σε τέτοιο συμπέρασμα. Πρώτον, ενόσω στην Κύπρο υπάρχει εισβολή και κατοχή της Τουρκίας, αυτά  αποτελούν τη ρίζα του κακού. Φυσικά, υπάρχουν ζητήματα για ρύθμιση ανάμεσα στις δύο κοινότητες, ωστόσο ο παρεμβατικός ρόλος της Τουρκίας είναι δηλητήριο που καταστρέφει κάθε δυνατότητα συνεννόησης μεταξύ Ε/κ και Τ/κ. Ειδικά τώρα με τα κοιτάσματα φυσικού αερίου στην Αν. Μεσόγειο, η Τουρκία επιδιώκει νομιμοποιημένο ρόλο στην περιοχή, που σήμερα δεν έχει. Και δυστυχώς, στις ελεύθερες περιοχές, υπάρχουν φαίνεται πρόθυμοι που υιοθετούν πως η Τουρκία ενεργεί δήθεν και τώρα για προστασία των Τ/κ. Δεύτερον, παραμένει περίεργο που όσοι επικρίνουν ως παρελθοντολογία κάθε αναφορά στο Σχ. Ανάν, θεωρούν ταυτόχρονα καθετί αρνητικό σήμερα ως συνέπεια της απόρριψης του Σχ. Ανάν. Ζουν και αναπνέουν σήμερα με ένα σχέδιο που θεωρούν νεκρό (!), παραβλέποντας ότι έκτοτε, στα περισσότερα χρόνια στο Προεδρικό επικράτησε η δική τους αντίληψη, χωρίς όμως λύση.

Στην Κύπρο έχουμε ενώπιον μας δύο διεργασίες, μια στο κυπριακό και μια για το φυσικό αέριο που δημιουργεί όλη την κινητικότητα στο πρώτο. Κάθε επιδίωξη αξιοποίησης του φυσικού αερίου και επίσπευση της  εμπλοκής διεθνών κολοσσών, προκαλεί πίεση στην Τουρκία να διαπραγματευτεί στο Κυπριακό. Επιπλέον, η οικονομική δυστυχία που επικρατεί με τόσο ανθρώπινο πόνο, έπρεπε να πιέζει για επίσπευση κάθε διαδικασίας στο φυσικό αέριο αλλά στην πράξη ισχύει το ανάποδο. Η εγχώρια επικρατούσα πολιτική επιδίωξη είναι για «λύση» πριν το φυσικό αέριο παρέχοντας παρεμβατικό ρόλο στην Τουρκία. Αυτό είναι το δηλητήριο στο παρόν και στο μέλλον.   

Κώστας Μαυρίδης – Υποψήφιος Ευρωβουλευτής ΔΗΚΟ        mavrides@ucy.ac.cy          

Η τεράστια συνομωσία κρύφτηκε στις … λεπτομέρειες

Ο διάβολος κρύβεται στις λεπτομέρειες, λέει μια αγγλική φράση όταν κορυφαία ζητήματα συγκαλύπτονται με πανουργία και «υποβαθμίζονται» έντεχνα για να εμφανίζονται ως  … λεπτομέρειες. Αλλά είναι η ουσία. Αυτό συνέβη στο Σχ. Ανάν και τον παρεμβατικό ρόλο της Τουρκίας-Αγγλίας με στόχο το φυσικό αέριο. Συνοπτικά, από το 2001 οι Άγγλοι προέβαλαν κυριαρχικό δικαίωμα σε «χωρικά ύδατα» με εφαλτήριο τις δύο περιοχές των «κυρίαρχων αγγλικών βάσεων» (Ακρωτήρι και Δεκέλεια). Μάλιστα, χαρτογράφησαν τα κυρίαρχα αγγλικά «χωρικά ύδατα» στα τρία ναυτικά μίλια και δυνητικά στα δώδεκα. Την θάλασσα πέραν από τα αγγλικά «χωρικά ύδατα», την όρισαν «Διεθνή Ύδατα» (όλα στη σημερινή Κυπριακή ΑΟΖ). Ουσιαστικά, η όποια ρύθμιση της ΑΟΖ πλέον εμποδιζόταν από την αγγλική επέμβαση και η Κυπριακή Δημοκρατία έχανε ΟΡΙΣΤΙΚΑ το αποκλειστικό δικαίωμα ρύθμισης της ΑΟΖ. Αυτά εμπεδώνονταν συγκαλυμμένα μέσω του Σχ. Ανάν με απώτερο στόχο τα θαλάσσια «οικόπεδα». Ανάλογη παρέμβαση μέσω …  διαβολικών «λεπτομερειών» αποκτούσε και η Τουρκία διά του Νόμου για την υφαλοκρηπίδα (κατέχουμε τα έγγραφα για τροποποίηση του Νόμου αυτού που έγινε στο πλαίσιο της επιδιαιτησίας παραμονές του δημοψηφίσματος!), της λήψης αποφάσεων και μέσω ακύρωσης της συμφωνίας ΑΟΖ Κύπρου με Αίγυπτο κ.ά. Η συνομωσία δεν ήταν φανερή αλλά ενσωματώθηκε με πανούργα συγκάλυψη.

Σήμερα παραθέτουμε για πρώτη φορά άλλο ένα στοιχείο στην αλυσίδα των αποκαλύψεων για τη μεγαλύτερη συνομωσία δεκαετιών. Το στοιχείο αυτό πρέπει να αποτελέσει ταφόπλακα κάθε καλόπιστης αμφισβήτησης. Φυσικά, οι μόνιμοι αρνητές και εμπαθείς δεν πρόκειται να μεταπειστούν. Πρόκειται για χάρτη που ετοιμάστηκε από κάποιους που γνώριζαν για τον ενεργειακό πλούτο και στον οποίο καταγράφεται, ποια θα ήταν η ΑΟΖ των αγγλικών βάσεων βάση του Σχ. Ανάν. Ο χάρτης έγινε με βάση  τις διεθνείς  αρχές ρύθμισης θαλάσσιων ζωνών εκμετάλλευσης (π.χ. proportionality, equity κ.ά.) και οι

αγγλικές βάσεις αποκτούσαν ΑΟΖ (ή τουλάχιστον θα διεκδικούσαν με αποτέλεσμα να ακυρώνονταν όλες οι μετέπειτα διαδικασίες που γνωρίζουμε με γειτονικές χώρες). Ο χάρτης δείχνει ότι η «αγγλική ΑΟΖ» ξεκινούσε από τις ακτές των δύο στρατιωτικών αγγλικών  βάσεων και προεκτεινόταν ως διευρυμένο τρίγωνο μέχρι το βάθος που συνορεύει με την ΑΟΖ του Ισραήλ. Στην «αγγλική ΑΟΖ», εντάσσονταν μέρος των τεμαχίων 1 , 7 και 9, και προφανώς ολόκληρα  τα  8, 11 και το 12 με το κοίτασμα Αφροδίτη!  Ο χάρτης που ακολουθεί μιλάει από μόνος του.      

Στον εν λόγω χάρτη, μπορούμε να προσθέσουμε τώρα το γεγονός ότι η Τουρκία πετύχαινε ουσιαστικά μέσω του Σχ. Ανάν την ακύρωση της συμφωνίας ρύθμισης της ΑΟΖ μεταξύ Κύπρου και Αιγύπτου. Η ακύρωση αυτή είναι άλλη μια διαβολική «λεπτομέρεια» που βρίσκεται ως υποσημείωση στο κάτω μέρος ενός πίνακα σε ένα από τα πολλά παραρτήματα του κυρίως μέρους του Σχ. Ανάν. Με τα δύο μαζί, έχουμε μια  συγκλονιστική εικόνα. Στα αριστερά, δίπλα από την «αγγλική ΑΟΖ», θα ξεκινούσε η «Τουρκική ΑΟΖ» όπως εμφανίστηκε αργότερα από την Τουρκία και καταλαμβάνει μέρος των οικοπέδων 1, 4, 5, 6, και 7. Το τι απομένει είναι ολοφάνερο. 

Τα πιο πάνω στοιχεία δεν στρέφονται εναντίον των πολιτών που αποδέχτηκαν το Σχ. Ανάν στο δημοψήφισμα. Στρέφονται όμως εναντίον εκείνων των πασίγνωστων και βαρύγδουπων πολιτικών και τεχνοκρατών  (νομικών, ακαδημαϊκών, δημοσιογράφων, αναλυτών κ.ά.) που επιχείρησαν να πείσουν την κοινή γνώμη να αποδεχτεί μια τέτοια συνομωσία. Κάποιοι τους είναι βέβαιο ότι γνώριζαν τις … «λεπτομέρειες». Όσοι δεν γνώριζαν, το έμαθαν έγκαιρα τότε από τις έντονες και τεκμηριωμένες αποκαλύψεις στα ΜΜΕ για υδρογονάνθρακες και φυσικό αέριο πριν το δημοψήφισμα (στις οποίες πρωτοστατήσαμε). Όλοι τους επέλεξαν να τις αγνοήσουν. Οι χειρότεροι  χλεύαζαν τις υποδείξεις μας ως αέρα κουπανιστό και φαντασιώσεις, αλλά σήμερα διαγκωνίζονται στη διαμόρφωση πολιτικής για το φυσικό αέριο και κάποιοι ζητούν τη ψήφο του λαού! 

Διερωτώμαι τι σκέφτεται ο κόσμος όταν τους ακούει να προβάλλουν σήμερα το φυσικό αέριο ως ιστορικό καταλύτη και μοναδική ευκαιρία για να λύσουμε τα οικονομικά μας προβλήματα και το Κυπριακό.

Κώστας Μαυρίδης – Υποψήφιος Ευρωβουλευτής ΔΗΚΟ        mavrides@ucy.ac.cy          

το κείμενο συνοδεύεται με χάρτη στην επόμενη σελίδα που δημοσιεύεται για πρώτη)

(26-27 Απριλίου 2014) 

                 

Ανευθυνότητα από χείλη «υπεύθυνα»

Στη δημοκρατία  οι διαφορετικές απόψεις, ακόμη και έντονες διαφωνίες σε κορυφαία ζητήματα είναι θεμιτές. Ωστόσο, η πολιτική αντιπαράθεση εκτρέπεται και καταλήγει ορισμένες φορές σε επικοινωνιακές  σκοπιμότητες. Η μεγάλη απογοήτευση είναι όταν, στο όνομα της ηθικής και δεοντολογίας, επιλέγονται επικοινωνιακές διαστρεβλώσεις ενάντια στο γενικότερο συμφέρον. Η χρήση μιας επικοινωνιακής ατάκας της στιγμής, είναι κάτι στο οποίο αρκετοί δυνατόν να υποπέσουμε. Το να επιλέγεται όμως ένα επικοινωνιακό σκηνικό, που επί της ουσίας στρέφεται ενάντια στο συμφέρον της κοινωνίας (ανεξαρτήτως ποιος είναι στην Κυβέρνηση)  είναι κάτι επικίνδυνο για την κοινωνία. Και κάποτε γίνεται στο όνομα –υποτίθεται– «μιας υπεύθυνης πολιτικής συμπεριφοράς ενάντια στον λαϊκισμό»! Έτσι είναι που οι λέξεις πλέον χάνουν τη σημασία τους αφού  γίνονται καταφύγιο ανευθυνότητας. 

Από την προηγούμενη χρονιά, επιμέναμε πως το κρίσιμο ζήτημα για τη χρονιά αυτή θα είναι η δοκιμασία που θα υποστεί  το τραπεζικό σύστημα για να  κριθεί η αξιοπιστία των καταθέσεων και κατ΄επέκτασην το μέλλον της κυπριακής οικονομίας και όχι μόνο. Παρά τις έντονες διαφωνίες μας με αρκετές επιλογές του Προεδρικού γύρω από κορυφαία ζητήματα,  γνωρίζουμε πως λειτουργεί το τραπεζικό σύστημα και θέσαμε υπεράνω το συμφέρον του τόπου, αποφεύγοντας δηλώσεις που διασπείρουν το πανικό. Λογικά, εκείνοι που ανήκουν στο κυβερνητικό στρατόπεδο, έπρεπε να είναι διπλά προσεκτικοί και να λειτουργούν ως παράδειγμα υπεύθυνης συμπεριφοράς. Με δεδομένο ότι τυχόν νέο κούρεμα καταθέσεων θα αποτελέσει τη χαριστική βολή στο τραπεζικό σύστημα, αδυνατώ να αντιληφθώ δηλώσεις που ρίχνουν λάδι στη φωτιά, ιδίως όταν προέρχονται από το κυβερνητικό στρατόπεδο. Τις προάλλες, ο αρχηγός κόμματος μιλούσε δημόσια για νέο κούρεμα καταθέσεων ως να αναφερόταν σε κάτι ασήμαντο. Είπε μεταξύ άλλων ότι «τα δάνεια είναι οι καταθέσεις των συμπολιτών μας και αν διά νόμου ψηφίσουμε ότι κάποιοι δεν θα πληρώνουν τα χρέη τους, την ίδια ώρα πρέπει να γνωρίζουμε ότι βάζουμε το χέρι μας και πάλιν στις τσέπες των καταθετών». Και συνέχισε: «θέλουμε ηρεμία, σοβαρότητα και συναίνεση». Μόνο που ο ίδιος βάζει φωτιά στο τραπεζικό σύστημα με τέτοιες δηλώσεις. Είναι θέμα κοινής λογικής ότι οι καταθέτες θα πανικοβληθούν.   

Ξεκαθαρίζουμε ότι η προστασία της κύριας κατοικίας πρέπει να εφαρμοστεί στην πράξη και με συγκεκριμένα κριτήρια και όχι να αφεθεί όπως άλλα στην καλή προαίρεση των τραπεζών. Αν ο εν λόγω πολιτικός λοιπόν, μπορεί να … δικαιολογηθεί λόγω επικοινωνιακών αναγκών, ο επικεφαλής μεγάλου τραπεζικού οργανισμού που επιμένει να αναφέρει ξανά και ξανά ότι τυχόν αύξηση των προβληματικών δανείων θα καταλήξει σε νέο κούρεμα καταθέσεων στον οργανισμό του, είναι αδύνατο να αιτιολογηθεί. Λογικά, μόνο κάποιος που θέλει να καταστρέψει το καταθετικό σύστημα κάνει δημόσια τέτοιες δηλώσεις. Και θα διερωτούνται οι δύο τους, την επομένη των δηλώσεων τους, γιατί αυξήθηκε κατακόρυφα η εκροή καταθέσεων. Αυτό κατέγραψαν οι αριθμοί όπως δηλώνουν εμπιστευτικά οι υπάλληλοι που βρίσκονται στην πρώτη γραμμή με τους καταθέτες. Δεν χρειάζεται κάποιος εξειδικευμένη γνώση για να αντιληφθεί ότι τέτοιες συμπεριφορές διασπείρουν τον πανικό.

Από την άλλη, υπάρχει και το ανάποδο. Τηλεοπτικές εκπομπές ψυχαγωγικού κυρίως χαρακτήρα, κατάντησαν να υπηρετούν την επικοινωνιακή προπαγάνδα της εξουσίας. Αν δηλώσεις και συμπεριφορές όπως πιο πάνω γίνονταν από εκείνους που διαφωνούν με το Προεδρικό, θα χύνονταν μαύρα δάκρυα για το κακό που προκαλούν. Επιπλέον, ενώ έγιναν πολλές πρακτικές εισηγήσεις και μέτρα που αφορούν την οικονομία και την κοινωνία, οι εν λόγω εκπομπές αναλώνονται σε άλλα. Εισηγήσεις που εμείς προτείναμε κατά καιρούς για επιτόκια, προβληματικά δάνεια, καταχρηστικές/παράνομες χρεώσεις και πρακτικές των τραπεζών, ο εξώδικος Μηχανισμός Επίλυσης Τραπεζικών Διαφορών και τόσα άλλα, δεν προκάλεσαν το παραμικρό ενδιαφέρον. Κατά τα άλλα, όλα γίνονται στο όνομα της ηθικής και της δεοντολογίας και άλλα τέτοια βαρύγδουπα με κάμποσο μαύρο δάκρυ... Δυστυχώς, δεν θα μάθουμε ποτέ ποια τύχη θα είχαν τέτοια ουσιαστικά μέτρα, αν προτείνονταν από τον δικό τους πολιτικό  περίγυρο. 

Κώστας Μαυρίδης   -  Υποψήφιος Ευρωβουλευτής – ΔΗΚΟ

mavrides@ucy.ac.cy

Πολιτική Vs Επιστήμης στη σημερινή Κύπρο

Θα επικεντρωθούμε σε δύο άρθρα από το εξωτερικό που αφορούν την Κύπρο. Τα άρθρα προβάλλουν επιστημονικό (παρά πολιτικό) λόγο και αναφέρονται στο κούρεμα καταθέσεων που συνέβη πριν ένα χρόνο και όσα έπρεπε ή πρέπει να γίνουν.

Πριν ένα χρόνο, η πολιτική αντιπαλότητα εντός Κύπρου ήταν κατά πόσον έπρεπε να γίνει αποδεκτό το πρώτο κούρεμα (που στήριζε το Προεδρικό και απέρριψε η Βουλή) ή το δεύτερο κούρεμα που έγινε τελικά αποδεκτό. Η μεθόδευση της συζήτησης της κοινής γνώμης στα δύο αποτελεί γνωστό επικοινωνιακό τέχνασμα. Η επικέντρωση στις δύο επιλογές εκτρέπει  από την ουσία. Στο Σχ. Ανάν, ο Ντε Σόττο παρέθεσε δύο χάρτες για να … ανάψουν οι συζητήσεις ανάμεσά μας στο ποιος ήταν ο καλύτερος με σκοπό η συζήτηση να επικεντρωθεί στον δήθεν καλύτερο χάρτη. Και όχι στο καταστροφικό σχέδιο και στην πραγματικότητα που έκανε τον κυπριακό ελληνισμό τον μεγάλο χαμένο. Για το κούρεμα λοιπόν, ενώ υπάρχουν αναπάντητα ερωτήματα για την πολιτική διαχείριση του θέματος, αυτά χάθηκαν και η μετέπειτα συζήτηση επικεντρώθηκε στο κατά πόσον ήταν καλύτερο το πρώτο ή το δεύτερο Eurogroup. Το πρώτο περιελάμβανε κούρεμα και των εγγυημένων καταθέσεων σε όλες τις τράπεζες. Το δεύτερο, που τελικά επικράτησε, περιορίστηκε στις μη-εγγυημένες καταθέσεις (πάνω των €100.000) και αφορούσε τις δύο μεγάλες τράπεζες. Έκτοτε, έχει επικρατήσει σε πλατιά στρώματα της κοινωνίας ότι η πρώτη εισήγηση (που απορρίφθηκε) ήταν σαφώς καλύτερη. Και μόνο ότι προβλεπόταν κούρεμα εγγυημένων καταθέσεων,  ανατρεπόταν η ευρωπαϊκή και κυπριακή νομιμότητα και θα έπρεπε το κράτος (υπό πτώχευση) να πληρώσει τεράστια ποσά για αποζημιώσεις. Το χείριστο όμως από επιστημονικής πλευράς ήταν που θα είχε αφαιρεθεί ο πάτος από το εγγυημένο ποσό των καταθέσεων σε ένα υπό πτώχευση κράτος. Τέτοιο κράτος επιβεβαιώνει πάση θυσία το εγγυημένο ποσό. Δεν το ανατρέπει. Χωρίς εγγυημένο ποσό (από την στιγμή που παραβιάστηκε), κάθε κατάθεση ήταν εκτεθειμένη σε κούρεμα.

Η πρώτη εισήγηση απορρίφθηκε, αλλά συνδέθηκε με τον Ν. Αναστασιάδη που ως Πρόεδρος της Δημοκρατίας  διορίζει Υπουργούς, συμβούλους, αξιωματούχους, επιτρόπους κ.ά. Για να έχεις όμως την εύνοια, πρέπει να ευθυγραμμίζεσαι ανάλογα π.χ. προβλήθηκε ως επιστημονική άποψη πως το κούρεμα εγγυημένων καταθέσεων (κάτω από €100.000) δεν ήταν κούρεμα επειδή ήταν φορολογία προς το κράτος!. Και η επιστήμη; Η ακαδημαϊκή ελευθερία; Η αξιοπρέπεια; Δυστυχώς, πολλοί προσαρμόστηκαν από ιδιοτέλεια και συμφέρον αλλά εμφανίζονται να  ενεργούν στο όνομα της … πατρίδας, ιδίως ενόψει και των εθνικών επετείων.  

Στις 17 Μαρτίου 2014, στο γνωστό διεθνές πρακτορείο ειδήσεων Reuters, κάτω από το κεφάλαιο Πολιτική Οικονομία, δημοσιεύτηκε άρθρο του H. Dixon, που δεν αφήνει αμφιβολία. Περιγράφει το πρώτο Eurogroup που αφορούσε όλες τις τράπεζες και όλες τις καταθέσεις, εγγυημένες και μη, ως επιδρομή εναντίον των καταθέσεων της χώρας μας. Και χαρακτηρίζει το πρώτο κούρεμα ως ένα άσοφο πρόγραμμα, που άλλαξε μεν αργότερα με ένα δεύτερο κούρεμα, αλλά προκάλεσε αρκετή ζημιά σε μια χώρα σε βαθιά οικονομική κρίση. 

Σε άλλο άρθρο ο G. Johnsen, Μέλος της Ειδικής Επιτροπής Έρευνας της Ισλανδίας, περιγράφει (29 Απριλίου 2013) «Το Ισλανδικό μάθημα ανόρθωσης για την Κύπρο». Και εξηγεί ότι η τιμωρία των ενόχων και υπευθύνων με ανάδειξη των ευθυνών (προσωπικών ή άλλωσπως) είναι σημαντικό για λόγους αποκατάστασης της δικαιοσύνης και ηθικής τάξης. Η περίπτωση της Ισλανδίας προηγήθηκε 4-5 χρόνια της κυπριακής και θεωρείται πρωτοφανής επιτυχημένη εμπειρία με συσσωρευμένη επιστημονική γνώση. Με όσα έγιναν στην Κύπρο, σημειώνει ότι απαιτείται μια πλήρης, διεισδυτική και διεξοδική έρευνα που θα θεμελιώσει το νέο σύστημα οικονομίας και εξουσίας με εμπιστοσύνη και θα εκθεμελιώσει το παλιό. Η Κύπρος λοιπόν μπορεί να αντλήσει μαθήματα από την ισλανδική εμπειρία εάν υπάρχει θέληση. Δυστυχώς, κάθε φορά που επιχειρούμε να δώσουμε κατεύθυνση με πρακτικές εισηγήσεις, παρεμβάλλεται ένας αξεπέραστος «τοίχος» σε ένα συγκρότημα εξουσίας που έχει το τραπεζικό σύστημα στην κορυφή.

Κώστας Μαυρίδης  -  Διδάκτωρ Χρηματοοικονομικής               mavrides@ucy.αc.cy

Υποψήφιος Ευρωβουλευτής - ΔΗΚΟ

Πάλι η ενότητα έγινε του συρμού

Όταν Πρόεδρος ήταν ο Δ. Χριστόφιας είχαμε γράψει σωρεία άρθρων για τα περί ενότητας που ξεκίνησαν από το 2009 και συνεχίστηκαν μετέπειτα. Όταν λοιπόν η κοινωνία άρχισε να αντιστρέφεται τις επιλογές του στο Κυπριακό, ο τότε προεδρικός περίγυρος άρχισε τις εκκλήσεις για ενότητα. Σήμερα, έχουμε το ίδιο φαινόμενο. Ταυτόχρονα με τις πρώτες επικρίσεις για το Κυπριακό, αμέσως εμφανίστηκαν και εντείνονται οι εκκλήσεις εκπροσώπων της σημερινής προεδρικής γραμμής στο Κυπριακό για … ενότητα. Στην πραγματικότητα, η ενότητα δεν κινδυνεύει. Οι όποιες ακραίες και «δυναμικές» φωνές είναι περιθωριακές χωρίς πολιτικό εκτόπισμα. Απλά απαιτείται δικαίωμα έκφρασης -και δίκαιης προβολής στα ΜΜΕ- των διαφορετικών απόψεων στο πλαίσιο ενός δημοκρατικού πολιτεύματος και όχι το ολιγοπώλιο  της προεδρικής γραμμής στα τηλεοπτικά ΜΜΕ.  

Οι εκκλήσεις για ενότητα αποτελούν και στις δύο περιπτώσεις επικοινωνιακή συνταγή. Τα περί ενότητας εκτρέπουν τη συζήτηση από την ουσία που θα αναδείξει τις διαφορές στην προσέγγιση στο κορυφαίο ζήτημα πολιτικής. Επιπλέον, όταν ένας με … μελιστάλακτο ύφος κάνει έκκληση για ενότητα, γίνεται συμπαθής. Σήμερα, με το τουρκικό πλοίο Μπαρπαρός  έξω από τις ακτές της Πάφου και μια υπερσύγχρονη αρμάδα πολεμικών σκαφών της Τουρκίας να περιπλέουν, βρίσκεται σε κίνδυνο η ιστορική ευκαιρία που αφορά το φυσικό αέριο για το οποίο παλέψαμε παντοιοτρόπως όταν οι σημερινοί ένοικοι του Προεδρικού το θεωρούσαν αέρα κουπανιστό. Και  δεν μπορεί οι εκκλήσεις περί ενότητας να επικαλύψουν τις διαφορές. Αντιθέτως, επικαλύπτουν ανομολόγητες προθέσεις που κάθε πολίτης ζώντας με την αγωνία της καθημερινής επιβίωσης, αδυνατεί να αντιληφθεί.    

Στην πραγματικότητα, η κοινωνία είναι ενωμένη απέναντι στην τουρκική αρπακτικότητα. Και στο Προεδρικό ξέρουν ότι η ενότητα χτίζεται στη βάση κοινών πολιτικών  στόχων και πρωτίστως, θεμελιώνεται από τον πρωτομάστορα που τυγχάνει τη δεδομένη χρονική περίοδο να βρίσκεται στην Προεδρία του κράτους και διαχειρίζεται την εξουσία. Εάν ο πρωτομάστορας θέλει ενότητα, αναλώνεται στην εξεύρεση κοινών πολιτικών στόχων ώστε η ενότητα να επιτευχθεί στην πράξη. Σε αυτό το κοινό πλαίσιο στόχων, αυτός αναλαμβάνει τις πρωτοβουλίες και φυσικά, αποφεύγει κινήσεις που τον θέτουν έξω από το πλαίσιο ενότητας. 

Ο σημερινός Πρόεδρος είχε τη δυνατότητα να διασφαλίσει την ευρύτερη δυνατή στήριξη αλλά επέλεξε άλλα. Ίσως κατόπιν συμβουλών από επικοινωνιολόγους που αναλώνονται στα μικροκομματικά και στις αντιπαλότητες τα οποία ντύνουν με κάμποσο πατριωτικό μανδύα ώστε το γάντζωμα σε καρέκλες να γίνεται στο όνομα της … πατρίδας. Ακόμη και εάν ο Πρόεδρος επέλεγε να κινηθεί στην πασίγνωστη γραμμή του για το Κυπριακό την οποία τα τελευταία χρόνια δεσμευόταν (!) ότι είχε απαρνηθεί, θα μπορούσε να είχε ακολουθήσει άλλη πολιτική, τουλάχιστον στη διαδικασία για να διατηρήσει την ευρύτερη κοινωνική συναίνεση. Μπορούσε εκείνο το βράδυ στην παρουσίαση προς τα ΜΜΕ του  Κοινού Ανακοινωθέντος/Συμφωνίας με τον Έρογλου, να αναγνώριζε τις σοβαρές αδυναμίες με την υπόδειξη για αδιαπραγμάτευτες αρχές επιβίωσης που δεν εκχωρούνται και θα παράθετε. Αντί τούτου, επέλεξε την ωραιοποίηση σε βαθμό που … είδε μια και μόνη αδιαίρετη κυριαρχία στο κείμενο που όμως δεν υπάρχει.

Δεν πρόκειται να επικεντρωθούμε στη δημόσια δέσμευση του ότι θα αποχωρήσει από τις συνομιλίες, που αυτή τη φορά δεν του έβαλαν το πιστόλι στον κρόταφο. Ούτε τα βρήκε από τον προηγούμενο Πρόεδρο. Ούτε έγινε εν μέσω προεκλογικού για να αντλήσει ψήφους από το ΔΗΚΟ και άλλους. Επέλεξε ο ίδιος να δεσμευτεί ξανά. Και στη συνέχεια ο περίγυρος του ψάχνει λεκτικό να κάνει την κατάσταση υποφερτή! Όχι μόνο επί της ουσίας αλλά και διαδικαστικά, ο Πρόεδρος επέλεξε να κινείται μόνος του, να αποφασίζει μόνος του και να ενημερώνει εκ των υστέρων όταν δεν γίνεται αλλοιώς. Παρεμπιπτόντως, όταν ο σημερινός Πρόεδρος Ν. Αναστασιάδης ήταν ανεπίσημα εν δυνάμει υποψήφιος πρόεδρος, από πολύ νωρίς ο ίδιος και ο περίγυρός του ανέβασαν ΚΑΤΑΚΟΡΥΦΑ και «ανεξήγητα» τους αντιπολιτευτικούς τόνους εναντίον του Δ. Χριστόφια με τον οποίον δεν υπήρχαν καν διαφωνίες επί της ουσίας. Η ενότητα τότε δεν είχε σημασία;

Κώστας Μαυρίδης - Διδάκτωρ Χρηματοοικονομικής     mavrides@ucy.ac.cy

Υποψήφιος Ευρωβουλευτής - ΔΗΚΟ

Γιατί η Τουρκία επιλέγει τώρα;

Μια μονόπλευρη ενημέρωση βρίσκεται σε εξέλιξη (ιδίως σε τηλεοπτικά ΜΜΕ που απευθύνονται στο ευρύ κοινό) για το «σχέδιο λύσης Ν. Αναστασιάδη», που φανερώνει το φόβο των σχεδιαστών της. Όποιος πιστεύει στην ορθότητα των απόψεων του, επιδιώκει τον διάλογο. Οι μονόλογοι σε εκπομπές φανερώνουν ότι οι σχεδιαστές της προπαγάνδας γνωρίζουν πως μια δίκαιη και σφαιρική ενημέρωση θα αποκαλύψει το αντίθετο από εκείνο που πολιτικά στοχεύουν.

Την «επιστράτευση» των ΜΜΕ για πλύση εγκεφάλου της κοινωνίας υπέρ του «σχεδίου Αναστασιάδη», αποδέχεται και η ηγεσία του ΑΚΕΛ. Καθώς πάσης φύσεως εκπομπές (π.χ. απογευματινές ψυχαγωγικές εκπομπές) επικεντρώνονται αποκλειστικά σε  «επιλεγμένους» φιλοξενούμενους υπέρ της «λύσης Αναστασιάδη», το ΑΚΕΛ δεν διαμαρτύρεται. Διαμαρτύρεται όμως έντονα (!) γιατί δεν έχει ισότιμο μερίδιο κάλυψης των απόψεων του για τις … ιδιωτικοποιήσεις, που προφανώς κατατάσσει υπέρτατο. Αφού λοιπόν η ηγεσία του ΑΚΕΛ έχει τέτοια προτεραιότητα, έχει την ευκαιρία να το αποδείξει έμπρακτα με ακύρωση της μνημονιακής πολιτικής και των ιδιωτικοποιήσεων. Με το να εναντιωθεί στο «σχέδιο  λύσης Αναστασιάδη» και εφόσον απορριφθεί σε δημοψήφισμα, θα εξυπακούεται η άμεση παραίτησή του. Και το ΑΚΕΛ θα μπορεί να διεκδικήσει την εξουσία. 

Δυστυχώς, ο κύκλος στήριξης στο «σχέδιο Αναστασιάδη» έχει διευρυνθεί με κομματικά φανατικούς, με διάφορους «εκσυγχρονιστές» των Μη-Κυβερνητικών Οργανισμών με χρηματοδότηση από εξωτερικό και αρκετούς οικονομικά εξαθλιωμένους και απεγνωσμένους στους οποίους η προπαγάνδα πωλεί ελπίδα. Σε τέτοιο περιβάλλον δεν επικρατούν  νηφαλιότητα και ορθολογισμός. Ωστόσο, το ερώτημα που καθένας καλείται να απαντήσει είναι το γιατί η Τουρκία επέλεξε ΤΩΡΑ αυτό τον ελιγμό για … «λύση». Όσοι φοβούνται ή αρνούνται να το απαντήσουν, έχουν ήδη παραδοθεί στην προπαγάνδα. 

Η κατάσταση στην Κύπρο με την τουρκική κατοχή εξυπακούει κινδύνους και πρέπει να αντικατασταθεί με κάτι καλύτερο, όχι χειρότερο. Μετά από μια δεκαετία υλοποίησης σχεδιασμών για τον ενεργειακό μας πλούτο, είμαστε σήμερα μήνες, το πολύ 1-2 χρόνια, πριν την δημιουργία μιας κατάστασης στην Αν. Μεσόγειο που θα συνιστά γεωπολιτικό σεισμό. Όπως εξελίσσονταν τα πράγματα, διεθνείς  ενεργειακοί κολοσσοί (που ανεβοκατεβάζουν κυβερνήσεις) θα προχωρήσουν σε επενδύσεις δισεκατομμυρίων με βάση διεθνείς συμφωνίες με την Κυπριακή Δημοκρατία, εντός της διεθνώς αναγνωρισμένης και ρυθμισμένης ΑΟΖ του μόνου διεθνώς αναγνωρισμένου κράτους. Η δρομολογημένη αυτή ευκαιρία συμβαίνει για πρώτη φορά μετά από αιώνες αναβαθμίζοντας τα συμφέροντα του κυπριακού ελληνισμού μέσω της Κυπριακής Δημοκρατίας έναντι της Τουρκίας. Για πρώτη φορά, σημαντικά κέντρα εκτός Κύπρου στρέφονται εναντίον της Τουρκίας (αρθρογραφία «Η Τουρκία τέλειωσε οριστικά» για το Ισραήλ και στις ΗΠΑ «Γιατί οι ΗΠΑ σκληραίνει τη στάση της έναντι της Τουρκίας»), φανερώνοντας τι επίκειται. Αυτή η ιστορική συγκυρία με σύγκλιση συμφερόντων βάσει στρατηγικών συμφερόντων, μπορεί να φέρει οικονομική ευημερία και απαλλαγή από την τουρκική κατοχή. Που όμως, μόνοι εμείς μπορούμε να σταματήσουμε μέσω ενός «σχεδίου λύσης» στο οποίο τώρα στοχεύει και η Τουρκία για να ακυρωθούν όλα. Μια «λύση ΤΩΡΑ» μπορεί να αποδεικτεί η διαφορά ανάμεσα στο χάος και την προοπτική. Μια «λύση τώρα» δημιουργεί κίνητρα για κατάρρευση του όποιου κρατικού μορφώματος ώστε όλα όσα σήμερα είναι ρυθμισμένα και συμφωνημένα μεταξύ Κυπριακής Δημοκρατίας, διεθνών οργανισμών και πολυεθνικών εταιρειών, θα αμφισβητούνται. Το φοβερό είναι που τεράστιο κίνητρο για κατάρρευση της «ενωμένης … Κύπρου» θα έχουν πλέον (μαζί με την Τουρκία) και οι διεθνείς εταιρείες. Γιατί να παρέχουν μερίδιο εσόδων σε ένα κράτος που η νομιμότητα του -όπως υπάρχει τώρα- δεν θα υπάρχει πλέον; Και ο στρατηγικός άξονας συμμαχίας μεταξύ Κύπρου-Ισραήλ-Ελλάδας με κοινό συμφέρον την ενέργεια, που για πρώτη φορά αναδεικνύεται ως ιστορική δυνατότητα, ακυρώνεται.

Συνοπτικά, οι δυνατότητες για σωστή λύση θα αυξηθούν κατακόρυφα στο εγγύς μέλλον εάν προχωρήσουμε πρώτα απρόσκοπτα με το φυσικό αέριο και με το ενδιαφέρον να διογκώνεται. Δυστυχώς, όμως, σήμερα προδιαγράφεται το ανάποδο, με μια «λύση» πρώτα,  όπου οι δυνατοί παίκτες θα θέλουν και θα μπορούν να διαλύσουν την υποτιθέμενη «λύση» με αποτέλεσμα την κυριαρχία της Τουρκίας.

Κώστας Μαυρίδης - mavrides@ucy.ac.cy    

Ενώπιον της Ιστορίας

Είναι δεδομένο πως η Ιστορία επαναλαμβάνεται. Απλά, δεν είναι ακριβώς η ίδια. Επειδή η επανάληψη συμβαίνει σε διαφορετικό χρόνο με διαφορετικές καταστάσεις, πρόσωπα και επιχειρήματα, αυτό δίνει την ευκαιρία ώστε πολλοί, ακόμη και καλόπιστα, να παραπλανούνται. Και από την άλλη, καθένας αναλαμβάνει τον ρόλο που ιστορικά του ανήκει. Άλλοι του γρηγορούντα και άλλοι του ραθυμούντα. Για κάποιους, τα πιο πάνω δυνατόν να αποτελούν ασυνάρτητες θεωρίες ή και «λεπτομέρειες» όπως ήταν το 2004. Μάλιστα, ένας τους αναφέρεται σήμερα σε διορατικότητα και στον … μαρμαρωμένο βασιλιά για να τεκμηριώσει ότι έχει ο ίδιος διορατικότητα και σωστό πολιτικό κριτήριο. Είναι ο ίδιος που με άλλους που σήμερα βρίσκονται στο προσκήνιο, το 2004 θεωρούσαν αέρα κουπανιστό και λεπτομέρειες τις τεκμηριωμένες μας θέσεις και υποδείξεις μας περί Αγγλοτουρκικής συνομωσίας για το φυσικό αέριο. Αν επικρατούσε όμως η θέση τους, δεν θα υπήρχε δυνατότητα ρύθμισης της Κυπριακής ΑΟΖ εντός της οποίας βρίσκεται το φυσικό αέριο αλλά θεμελίωση δικαιώματος αγγλικών χωρικών υδάτων και κατ΄επέκταση, δικαιώματος στην ρύθμιση της ΑΟΖ νοτίως της Κύπρου. Άλλη  «λεπτομέρεια» ήταν που, από όλες τις διεθνείς συμβάσεις της Κυπριακής Δημοκρατίας, η Τουρκία ξεχώρισε μία, εκείνην που αφορούσε την ΑΟΖ μεταξύ Κύπρου-Αιγύπτου, την οποία δεν αποδεχόταν. Θα μπορούσαμε να επαναφέρουμε ξανά όσα δημόσια γράφτηκαν και λέχτηκαν τότε. Αλλά, για όποιον θέλει την πραγματικότητα, αυτά αποδείχτηκαν στην πράξη.  Μόνο που σήμερα αυτοί οι ίδιοι βρίσκονται στο προσκήνιο για να διαμορφώσουν την πολιτική που θα αφορά το κυπριακό και το φυσικό αέριο που  πριν δέκα χρόνια θεωρούσαν … λεπτομέρεια.  

 Σήμερα, ενόψει του γεωπολιτικού σεισμού στην Ανατολική Μεσόγειο με επίκεντρο την ενέργεια, ένας οργασμός διεργασιών βρίσκεται σε εξέλιξη. Το βέβαιο είναι που λόγω της οικονομικής δυσπραγίας,  εν μέσω κούρασης και απόγνωσης, ο εκβιασμός για κάποια … λύση αρχίζει να φαίνεται λογική επιλογή στους απελπισμένους. Σε αυτό το περιβάλλον, τα πολιτικά ναρκοπέδια δεν έχουν τέλος. Και οι ευθύνες για το πώς φτάσαμε εδώ είναι ασήκωτες για όσους για χρόνια πριν, άφησαν το οικονομικό πρόβλημα να μετατραπεί σε πεδίο πολιτικού εκβιασμού εναντίον ολόκληρης της Κύπρου. Φαίνεται επίσης πως όλες εκείνες οι δεσμεύσεις πριν ένα χρόνο, εκείνες οι υποσχέσεις για τις γενιές που θα έρθουν, χάθηκαν όπως συνέβη και τον Μάρτιο στο Eurogroup. Τελικά, η Ιστορία επαναλαμβάνεται χωρίς να είναι ακριβώς ίδια. Και η πολιτική εμπειρία δεν αποτελεί εχέγγυο διορατικότητας. Μακάρι να ήταν…

Ενώ λοιπόν ο λαός (ο λαός σε αντίθεση με μεγάλο μέρος της πολιτικής ηγεσίας) απέδειξε ότι  διαθέτει διορατικότητα και απέρριψε την αυτοκτονία το 2004, είχε και την μεγαλοψυχία να επιλέξει νέα Κυβέρνηση που νυχθημερόν υποσχόταν ότι θα σεβαστεί απόλυτα την ετυμηγορία του λαού το 2004. Άλλα όμως προδιαγράφονται με το Κοινό Ανακοινωθέν το οποίο επαναφέρει την Τουρκία στο προσκήνιο. Φυσικά, η Τουρκία επιδιώκει πάση θυσία να αποκτήσει νομιμοποιημένο ρόλο στην Αν. Μεσόγειο επειδή αντιλαμβάνεται ότι ο  ενεργειακός πλούτος έχει στρατηγική αξία στην σύγχρονη εποχή της παγκοσμιοποίησης. Και από την άλλη, παρέχει σε εμάς τη δυνατότητα να ανατρέψουμε -μέσα από συμμαχίες- το ανισοζύγιο αντιπαλότητας στην Αν. Μεσόγειο. Όπως λοιπόν υπάρχει μια μοναδική ευκαιρία για ανατροπή της τουρκικής κατοχής μέσα από συμμαχίες συμφερόντων, ταυτοχρόνως, υπάρχει και το ανάποδο μέσω μιας πρωτοφανούς διεργασίας για ματαίωση αυτής της ιστορικής ευκαιρίας. Και η Ιστορία επαναλαμβάνεται.  

Πριν από καιρό, αναφερθήκαμε στο επικείμενο «πακέτο δύο σε ένα», δηλαδή ένα «πακέτο» που επεξεργάζονται εκτός Κύπρου για να προωθηθεί επικοινωνιακά με επιδίωξη να γίνει αποδεκτό από τους Ε/κ. Τέτοιο «πακέτο δύο σε ένα» θα εκμεταλλεύεται την «ευκαιρία» για να φαίνεται (!) ότι δίνει λύση στα δύο μεγάλα αδιέξοδα, της οικονομίας και του Κυπριακού, όχι λόγω περιεχομένου αλλά λόγω περιτυλίγματος. Και  η Ιστορία επαναλαμβάνεται…

Κώστας Μαυρίδης - Διδάκτωρ Χρηματοοικονομικής     mavrides@ucy.ac.cy

Υ.Γ. Υπενθυμίζω  την υποψηφιότητα μου για Αναπληρωτής Πρόεδρος του ΔΗΚΟ.